Vorige week was het verstikkend heet.
Niet het soort warmte waar je van geniet op een terras, maar hitte die in je huis blijft hangen, je nachtrust verstoort en ervoor zorgt dat zelfs eenvoudige dingen plots veel energie kosten. Werken, slapen, koken, nadenken. Alles werd zwaarder.
En ik voelde me machteloos.
Niet alleen omdat het warm was, maar vooral omdat we steeds vaker spreken over hoe we ons eraan moeten aanpassen. Meer schaduw. Groene daken. Ventilatie. Hitteplannen. Koelere scholen en kantoren. Minder verharding.
Begrijp me niet verkeerd: adaptatie is nodig. We moeten mensen beschermen tegen de gevolgen van extreme hitte, droogte en wateroverlast. Zeker vandaag, nu die gevolgen al voelbaar zijn.
Maar soms voelt het alsof adaptatie stilaan het hoofdverhaal wordt. Alsof we ons vooral moeten leren schikken naar een wereld die steeds moeilijker leefbaar wordt.
En dan stel ik mij toch de vraag: wat met de oorzaak?
Want je kunt blijven investeren in airco, hitteplannen en verkoelende maatregelen. Maar zolang we de uitstoot niet veel sneller terugdringen, blijven we symptomen bestrijden van een probleem dat groter wordt.
We kunnen onze steden aanpassen aan meer hitte. Maar willen we echt een toekomst waarin iedereen zich moet beschermen tegen zomers die steeds extremer worden?
We kunnen landbouwsystemen aanpassen aan droogte. Maar willen we echt blijven zoeken naar gewassen die nog nét overleven in omstandigheden die we zelf steeds moeilijker maken?
We kunnen gebouwen klimaatbestendiger maken. Maar wat zegt het over ons als we vooral bouwen om ons te beschermen tegen het klimaat dat we zelf ontwrichten?
Adaptatie is noodzakelijk. Maar het mag nooit een excuus worden om mitigatie — het aanpakken van de oorzaak — minder urgent te maken.
Want aanpassen is reageren op wat ons overkomt. Oplossen is voorkomen dat het nog erger wordt.
Vorige week voelde ik vooral dat verschil. We mogen ons niet neerleggen bij hittegolven alsof ze gewoon het nieuwe zomerweer zijn. We moeten ons beschermen, absoluut. Maar we moeten tegelijk veel meer doen om ervoor te zorgen dat dit niet de norm wordt.
Niet alleen aanpassen aan de gevolgen.
Ook de oorzaak aanpakken.
